प्रधान मंत्री श्रम योगी मानधन (पीएमएसवाईएम) (असंगठित कामगारांसाठी निवृत्ती वेतन योजना)

असंघटित कामगारांसाठी वयस्कर संरक्षण सुनिश्चित करण्यासाठी भारत सरकारने असंघटित कामगारांसाठी म्हणजेच प्रधान मंत्री श्रम योगी-धन (पीएम-एसआयएम) पेंशन योजना सुरू केली आहे.

1. असंघटित कामगार मुख्यत: घर आधारित कामगार, रस्त्यावरील विक्रेते, दुपारचे जेवण कार्यकर्ते, मुख्य भारक, ईंट भिक्षा कामगार, कोबल्लेर्स, रॅग पिकर्स, घरगुती कामगार, वॉशर पुरुष, रिक्षा चालक, जमीनहीन श्रमिक, स्वतःचे खातेदार, शेतमजूर, बांधकाम कामगार, बीडी कामगार, हातमाग कामगार, चामड्याचे कार्यकर्ते, श्रव्य-श्रमिक कर्मचारी आणि अशा इतर व्यवसायांची मासिक उत्पन्न 15,000 / प्रति महिना किंवा त्यापेक्षा कमी व 18-40 वर्षाच्या एंट्री वयोगटातील आहे. नवीन पेंशन योजना (एनपीएस), कर्मचारी राज्य विमा निगम (ईएसआयसी) योजना किंवा कर्मचारी भविष्य निधी संघटना (ईपीएफओ) अंतर्गत ते समाविष्ट केले जाऊ नयेत. पुढे, तो आयकरदार होऊ नये.
2. पीएम-एसआयएमची वैशिष्ट्ये: ही एक स्वैच्छिक आणि सहयोगी पेन्शन योजना आहे, ज्या अंतर्गत ग्राहकांना खालील फायदे मिळतील:
(i) किमान निश्चित पेंशनः पीएम-एसआयएमच्या अंतर्गत प्रत्येक ग्राहक 60 वर्षांच्या वयानंतर किमान 3000 / - रुपये निश्चित किमान पेंशन प्राप्त करेल.
(ii) फॅमिली पेन्शन: पेंशन मिळाल्यानंतर, जर ग्राहक मरतो तर लाभार्थीचा पती / पत्नी लाभार्थीद्वारे पारिवारिक पेंशन म्हणून प्राप्त झालेल्या पेंशनच्या 50% प्राप्त करण्यास पात्र असेल. कौटुंबिक पेंशन केवळ पतीपत्नीस लागू होते.
(iii) आणि एनबीपीएस; & NBPS; जर एखाद्या लाभार्थीने नियमितपणे योगदान दिले असेल आणि कोणत्याही कारणामुळे (60 वर्षांपूर्वी) असेल तर, तिच्या पती / पत्नीला सामील होण्यास पात्र ठरेल आणि नियमित योगदान देण्याद्वारे किंवा योजनेच्या तरतुदीनुसार योजनेतून बाहेर पडण्याची पात्रता मिळेल. बाहेर पडा आणि पैसे काढणे.
3. सब्सक्राइबरद्वारे योगदान: पीएम-सिममध्ये ग्राहकांचे योगदान 'बचत-खाते' / बचत-खात्यातून 'ऑटो-डेबिट' सुविधाद्वारे केले जाईल. 60 वर्षे वयापर्यंत पीएम-एसआयएममध्ये सामील होण्याच्या युगापासून ग्राहकाने निर्धारित योगदान रक्कम देण्याची आवश्यकता आहे. प्रवेशाच्या विशिष्ट विशिष्ट मासिक योगदानाचा तपशील दर्शविणारा चार्ट खालील प्रमाणे आहे:

4. केंद्र सरकारद्वारे मिळणारी जुळवणी: पीएम-एसआयएम 50:50 आधारावर स्वैच्छिक आणि सहयोगी पेंशन योजना आहे जिथे लाभार्थीद्वारे निर्धारित वय-विशिष्ट योगदान दिले जाईल आणि चार्टनुसार केंद्र सरकारद्वारे जुळणारे योगदान दिले जाईल. उदाहरणार्थ, एखादी व्यक्ती 2 9 वर्षांच्या वयातील योजनेत प्रवेश करत असल्यास 60 वर्षांच्या वयापर्यंत 100 / - रुपये प्रति महिना योगदान देण्याची गरज आहे, त्याचप्रमाणे केंद्र सरकारद्वारे 100 / - इतकी रक्कम दिली जाईल.

5. पीएम-एसआयएम अंतर्गत नोंदणी प्रक्रिया: ग्राहकाने मोबाइल फोन, बचत बँक खाते आणि आधार क्रमांक असणे आवश्यक आहे. पात्र ग्राहक सर्वसाधारण कॉमन सर्व्हिस सेंटर (सीएससी ई-गव्हर्नन्स सर्व्हिसेस इंडिया लिमिटेड (सीएससी एसपीव्ही) येथे भेट देऊ शकतात आणि स्वयं-प्रमाणन आधारावर आधार क्रमांक आणि बचत बँक खाते / जन-धन खाते क्रमांक वापरून पीएम-सिमसाठी नोंदणीकृत होऊ शकतात.
नंतर, सुविधा दिली जाईल जेथे ग्राहक पीएम-सिम वेब पोर्टलला भेट देऊ शकतात किंवा आधार क्रमांक / बचत बँक खाते / जन-धन खाते क्रमांक वापरून स्वत: ची प्रमाणपत्रे वापरून मोबाईल अॅप आणि स्वत: ची नोंदणी करु शकतात.

6. नावनोंदणी एजन्सी: सर्व सामान्य सेवा केंद्राद्वारे नावनोंदणी केली जाईल. असंगठित कर्मचारी त्यांच्या नजीकच्या सीएससीला आधार कार्ड आणि सेविंग बँक खाते पासबुक / जहान खाते यासह भेट देऊ शकतात आणि योजनेसाठी स्वतःला नोंदणी करू शकतात. पहिल्या महिन्यासाठी अंशदान रक्कम रोख मध्ये दिली जाईल ज्यासाठी त्यांना पावती दिली जाईल.

7. सुविधा केंद्रे: एलआयसीचे सर्व शाखा कार्यालये, ईएसआयसी / ईपीएफओचे कार्यालये आणि केंद्र व राज्य सरकारचे सर्व कामगार कार्यालये असंगठित कामगारांना त्यांच्या संबंधित केंद्रावर, योजनेचे फायदे आणि अनुसरण करण्याच्या प्रक्रियेबद्दल सुविधा प्रदान करतील.
या संदर्भात, एलआयसी, ईएसआयसी, ईपीएफओच्या सर्व कार्यालयांद्वारे केंद्र व राज्य सरकारच्या सर्व कामगार कार्यालयांद्वारे केलेली व्यवस्था खाली दिलेल्या संदर्भासाठी खाली दिली आहे:

1. सर्व एलआयसी, ईपीएफओ / ईएसआयसी आणि केंद्र व राज्य सरकारच्या सर्व कामगार कार्यालये असंगठित कामगारांना सुविधा देण्यासाठी, "सुविधा डेस्क" सेट करतील, योजनेच्या वैशिष्ट्यांबद्दल मार्गदर्शन करतील आणि त्यांना जवळच्या सीएससीकडे निर्देशित करतील.
2. प्रत्येक डेस्कमध्ये किमान एक कर्मचारी असू शकतो.
3. असंगठित कामगारांना हिंदी आणि प्रादेशिक भाषांमध्ये मुद्रित केलेल्या मुख्य गेटमध्ये उभे राहतील आणि त्यांच्याकडे पुरेसे ब्रोशर असतील.
4. असंघटित कामगार आधार कार्ड, बचत बँक खाते / जहान खाते आणि मोबाइल फोन या केंद्राला भेट देणार आहेत.
5. हेल्प डेस्कमध्ये या कामगारांसाठी योग्य बसण्याची आणि इतर आवश्यक सुविधा ऑनसाइट उपयुक्त आहेत.
6. असंघटित कामगारांना त्यांच्या संबंधित केंद्रामध्ये योजनेबद्दल सुलभ करण्यासाठी इतर कोणत्याही उपाययोजना.
8.फाउंड मॅनेजमेंट: पीएम-सिम हे श्रम आणि रोजगाराच्या मंत्रालयाद्वारे प्रशासित केंद्रीय क्षेत्र योजना असेल आणि भारतीय जीवन विमा निगम आणि सीएससी ई-गव्हर्नन्स सर्व्हिसेस इंडिया लिमिटेड (सीएससी एसपीव्ही) द्वारे अंमलबजावणी केली जाईल. एलआयसी पेंशन फंड व्यवस्थापक असेल आणि पेन्शन पेआउटसाठी जबाबदार असेल. पीएम-सिम पेंशन योजनेअंतर्गत गोळा केलेली रक्कम भारत सरकारद्वारे निर्दिष्ट गुंतवणूकीच्या नमुन्यानुसार गुंतवणूक केली जाईल.
9. निष्कर्ष काढणे आणि काढणे: या कामगारांच्या कामगाराची अडचणी आणि अनिश्चितता लक्षात घेऊन योजनेच्या बाहेर पडण्याची तरतूद लवचिक ठेवली गेली आहे. बाहेर पडण्याची तरतूद खालीलप्रमाणे आहे:
(i) जर ग्राहक 10 वर्षांपेक्षा कमी कालावधीत योजनेतून बाहेर पडला तर लाभार्थीचा फक्त अंशदान वाटल्यास त्याला बचत बँक व्याजदर परत दिला जाईल.
(ii) जर ग्राहक 10 वर्ष किंवा त्यापेक्षा जास्त कालावधीनंतर परंतु 60 वर्षापेक्षा जास्त वयापेक्षा 60 वर्षांच्या वयापेक्षा बाहेर पडला तर लाभार्थीचा प्रत्यक्षात निधीद्वारे किंवा बचत खात्याच्या व्याजदरानुसार जो काही जास्त असेल त्या जमा झालेल्या गुंतवणूकीचा वाटा असेल.
(iii) जर एखाद्या लाभार्थीने नियमितपणे देणगी दिली असेल आणि कोणत्याही कारणामुळे मृत्युमुखी पडली असेल तर, तिच्या पती / पत्नीने नंतर नियमितपणे निधी मिळवून मिळालेल्या जमा झालेल्या व्याजसह लाभार्थीचे योगदान प्राप्त करून नियमित योगदान देण्यापासून किंवा बाहेर पडण्यासाठी या योजनेची सुरूवात करण्यास पात्र असेल. किंवा सेव्हिंग बँक व्याज दर जे उच्च असेल ते.
(iv) जर लाभार्थीने नियमितपणे योगदान दिले असेल आणि निवृत्तीचे वय, म्हणजे 60 वर्षे आधी कोणत्याही कारणामुळे कायमस्वरुपी अक्षम केले असेल आणि या योजनेअंतर्गत योगदान देण्यास असमर्थ असेल तर, तिच्या पती / पत्नीने नंतर या योजनेची सुरूवात करण्यास पात्र ठरेल. प्रत्यक्षात निधीद्वारे किंवा बचत खात्यावरील व्याज दरामध्ये जे उच्च असेल तेवढे व्याजदराने लाभार्थीचे योगदान प्राप्त करुन नियमित योगदान देण्याचे किंवा योजनेतून बाहेर पडा.
(v) ग्राहक आणि त्याच्या / तिच्या पती / पत्नीच्या मृत्यूनंतर संपूर्ण निधी परत फंडमध्ये जमा केला जाईल.
(vi) एनएसएसबीच्या सल्ल्यानुसार सरकारद्वारे ठरवलेल्या कोणत्याही अन्य निर्गमन तरतुदी.

11. अंशदानांचे डीफॉल्ट: जर सदस्याने सतत योगदान दिले नसेल तर त्याला सर्व बकाया रकमेचा भरणा करून शासनाकडून ठरविण्यात आलेल्या दंड शुल्कासह त्याचे योगदान नियमित करण्याची परवानगी दिली जाईल.
12. पेन्शन पे आउट: लाभार्थी 18-40 वर्षांच्या प्रवेशाच्या वयात प्रवेश घेल्यानंतर, लाभार्थीने 60 वर्षे वयापर्यंत योगदान दिले पाहिजे. 60 वर्षे वयापर्यंत, ग्राहकाने, पेंशनच्या पेंशनच्या फायद्यासह, रु. 3000 / - चे निश्चित मासिक पेंशन मिळेल.
13. तक्रार निवारण: योजनेशी संबंधित कोणत्याही तक्रारींचा निपटारा करण्यासाठी ग्राहक ग्राहक सेवा क्रमांकावर 1800 267 6888 वर संपर्क साधू शकतात जो 24 * 7 आधारावर (15 फेब्रूरी 201 9 पासून प्रभावी होण्यासाठी) उपलब्ध असेल. तक्रारी नोंदविण्यासाठी वेब पोर्टल / एपकडेही सुविधा असेल.
संशय आणि स्पष्टीकरण: योजनेवरील कोणत्याही संशयास्पद बाबतीत, जेएस आणि डीजीएलडब्ल्यू द्वारे प्रदान केलेले स्पष्टीकरण अंतिम असेल.
15. सीएससी लोकेटर: जवळच्या सीएससी शोधण्यासाठी, कृपया http://locator.csccloud.in/ ला भेट द्या

अधिक माहितीसाठी व आॅनलाईन फाॅर्म भरण्यासाठी संपर्कः
आनंदी मल्टीसर्वीसेस
व आपले सरकार सेंटर (CSC)
प्रो.प्रा. आबासाहेब धनराज मोरे
दुकान नं. 15, नगर परिषद जुने काॅम्प्लेक्स,
उदगीर, जि. लातूर
मो.नं. 9960485544, 9168034444